انتخابات، ابزار مهم مشارکت سیاسی / کارکرد رسانه در کشاندن مردم پای صندوق سرنوشت

آدینه پرس: طاهر خیری/ مردم ایران جمعه ۱۵ تیر با حضور در پای صندوق های رای در مرحله دوم انتخابات چهاردهمین دوره ریاست جمهوری از میان دو نامزد، رئیس جمهور جدید را انتخاب خواهند کرد تا دولت چهاردهم تشکیل شود. رای مردم تعیین کننده است زیرا به دولت و حاکمیت مشروعیت می بخشد. به واقع انتخابات مهمترین ابزار مشارکت سیاسی مردم در سرنوشت کشورشان محسوب می شود و آنان از این طریق خواسته ها و مطالبات شان را مطرح می کنند.

در این میان رسانه ها می توانند با ایجاد شور و نشاط انتخاباتی زمینه حضور همه اقشار را در پای صندوق های رای فراهم آورند. رسانه ها می توانند با معرفی نامزدها و تشریح عملکرد آنان در گذشته مردم را آگاه کنند تا با شناخت بهتر فرد اصلح را انتخاب نمایند. البته تصمیم گیرنده نهایی در انتخاب فرد مناسب برای ریاست جمهوری مردم هستند و رسانه ها نباید با برجسته سازی و اغراق در تبلیغات، فرد مورد نظر شان را به مردم تحمیل کنند.

در همین حال رهبر معظم انقلاب درباره ضرورت حضور مردم در انتخابات می فرمایند: همه باید تلاش کنند که انتخابات، پُرشور برگزار شود. این انتخابات، نشان دهنده واقعی حضور مردم در صحنه سیاسی کشور باشد. هر انتخاباتی که پُرشور شود، کشور را بیمه می کند.

رسانه ها معمولا با سه شیوه بر فرایند انتخابات اثر می گذارند: ایجاد فضای انتخاباتی و جلب توجه مردم به موضوع انتخابات و در نتیجه افزایش مشارکت رأی دهی آنان، کمک به رأی دهندگان برای کسب اطلاع درباره نامزدهای رقیب و در نهایت اقناع مخاطبان به ترجیح یک نامزد خاص.

اخلاق انتخاباتی الزامی است که رسانه ها باید آن را رعایت کنند. از تهمت و افترا زدن به کاندیداها پرهیز کرده و شخصیت افراد را زیر سوال نبرند. وظیفه رسانه ها نقد منصفانه عملکردها است نه انتشار اخبار و پیام های دروغ و جعلی درباره نامزدهای انتخاباتی چرا که نشر اکاذیب باعث تشویش اذهان مردم می شود و مردم را نسبت به شرکت در انتخابات دلسرد و ناامید می کند.

برخی ﺍﺯ پژﻭهشگرﺍﻥ ﺣﻮﺯﻩ ﺭﺳﺎﻧﻪ ﺍﺯ جمله ﺍﻭﻟﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﻜﺎﺭﺍنش ﺑﺎ پژﻭﻫﺶ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺭﺳﺎﻧﻪ ﺑﺮ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗﻲ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺍﺳﺘﺪﻻﻝ ﻛﺮﺩﻩﺍﻧﺪ ﻛﻪ ﺍﺧﺒﺎﺭ ﻭ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ پخش ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﻮی ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺳﻨﺘی ﺍﺯ ﻗﺒﻴﻞ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ، ﺭﺍﺩﻳﻮ ﻭ ﺗﻠﻮﻳﺰﻳﻮﻥ ﻣی ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ آگاهی ﺳﻴﺎﺳی ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺸﺎﺭﻛﺖ شهروندان ﺩﺭ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳی ﻭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗی ﺷﻮﺩ. ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎی گروهی ﺑﺎ گﺴﺘﺮﺵ ﺑﺤﺚ ﻫﺎ ﻭ ﺗﻌﺎﻣﻼﺕ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣی ﺑﺎﻋﺚ ﻣیﺷﻮﻧﺪ ﺗﺎ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﺎﻣﺰﺩﻫﺎﻱ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗی ﻭ گرﻭﻫﺎی ﺳﻴﺎﺳی ﺑﻴﺸﺘﺮ ﺗﺄﻣﻞ ﻛﻨﻨﺪ.

ﻣﻚﻛﺎﻣﺒﺰ ﻭ ﺷﺎو نیز در پژﻭﻫﺶ ﺧﻮﺩ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲﺩﻫﻨﺪ ﻛﻪ ﻗﺪﺭﺕ تاثیرگذاری ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎﻱ ﺳﻨﺘﻲ ﺑﺮ ﺍﻓﻜﺎﺭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩﻫﺎی ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗی ﺑﺴﻴﺎﺭ ﻣﻬﻢ ﺍﺳﺖ. ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺮ ﺭﻭی ﺩﻭ ﻋﻨﺼﺮ ﻣﻬﻢ ﺗﺄﻛﻴﺪ ﻣی ﻛﻨﻨﺪ: ﺁگﺎﻫی ﻭ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺳﺎﺯی. این پژوهشگران ﺗﻼﺵ ﻣی ﻛﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﺭﺍﺑﻄﻪ آنچه ﺭﺍ ﺭﺃی ﺩﻫندگان ﻣﻮﺿﻮﻋﺎﺗی ﻣﻬﻢ ﺗﺼﻮﺭ ﻣی ﻛﻨﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﺤﺘﻮﺍی ﺍﺧﺒﺎﺭ ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎی گﺮﻭﻫی ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺑﺮﺭﺳی ﻛﻨﻨﺪ. ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ پژﻭﻫﺶ ﺧﻮﺩ ﻧﺘﻴﺠﻪ می گیرند ﻛﻪ ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺯﻳﺎﺩی ﺑﺮ ﺍﻓﻜﺎﺭ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺣﺴﺎﺱ ﺳﻴﺎﺳی ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺩﻟﻴﻞ ﺑﺎ ﺑﺮﺭﺳی ﻣﺤﺘﻮﺍی ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎی گروهی ﻣی ﺗﻮﺍﻥ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺗی ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ پیش بینی ﻛﺮﺩ.

ﺭﺳﺎﻧﻪﻫﺎی گروهی ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻋﻈﻴﻢ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﻣﻲﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﺎﻋـﺚ ﺍﻓـﺰﺍﻳﺶ ﺁگـﺎﻫﻲ ﻣﺨﺎﻃﺒﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺷﻮﻧﺪ. ﻛﻮﻫﻦ ﻭ ﺗﺴﻔﺎﺗی ﻳﺎﺩﺁﻭﺭ ﻣی ﺷﻮﻧﺪ ﻛﻪ ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺭﺳـﺎﻧﻪﻫـﺎ ﺑـﺮ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺭﺃﻱ ﺩﻫی ﺍﺯ ﻃﺮﻳﻖ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﻭ ﺍﻓﻜـﺎﺭ ﺍﺟﺘﻤـﺎﻋی ﺭﺃی ﺩﻫﻨـﺪگان ﺻـﻮﺭﺕ ﻣـﻲگﻴـﺮﺩ. ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻱ ﺭﺳﺎﻧﻪﺍﻱ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺭﺯﻳﺎﺑﻲ ﻗﺮﺍﺭ ﻣی ﺩﻫﻨـﺪ ﻭ سپس ﺗﺼﻤﻴﻢ ﺭﺃی ﺩﻫی ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺩﺭﻙ ﺍﻳﻦ ﺍﻣﺮ ﻛﻪ چگﻮﻧـﻪ دیگران ﺭﻭی ﺧﻮﺍﻫﻨـﺪ ﺩﺍﺩ، ﺍﺗﺨﺎﺫ ﻣی ﻛﻨﻨﺪ.

مردم باید به این باور برسند که رای آنها مهم و تاثیرگذار است و زمینه حضور افراد کاردان و متخصص را در راس دولت و ریاست جمهوری فراهم می کند. این وظیفه رسانه است که با تنویر افکار عمومی و با اقناع سازی مردم را به مشارکت سیاسی و شرکت در انتخابات ترغیب کند. رسانه ها می توانند با امیدآفرینی، افرادی را که قصد شرکت در انتخابات ندارند و آن را در پیگیری مطالبات بی تاثیر می دانند به شرکت در انتخابات و دادن رای ترغیب کنند.

انتخاب رییس جمهور اصلح به عنوان بالاترین شخص اجرایی کشور مهم و سرنوشت ساز است. مشارکت سیاسی مردم و حضور گسترده در عرصه انتخابات از اصلی‌ترین ابزار تحقق این مهم محسوب می شود. اینجاست که رسانه ها باید با تبیین اهمیت انتخابات ریاست جمهوری و ویژگی های رئیس قوه مجریه مردم را در انتخاب رئیس جمهور اصلح یاری دهند.