لزوم استقلال علمی و فناوری و افزایش اختیارات دانشگاه‌ها

به گزارش آدینه پرس، دکتر محمدتقی اعلمی در ابتدای سخنان خود از برگزاری این نشست مشترک که با هدف بررسی چگونگی تحقق استقلال علمی و فناوری در کشور و در پرتو رهنمودهای رهبر معظم انقلاب تشکیل شده است، قدردانی کرد.

وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب بارها فرموده‌اند که پیشرفت کشور در گرو استقلال علمی و فناوری است. استقلال آموزش عالی، یعنی دانشگاه بتواند در حوزه مدیریت علمی، تربیت نیروی انسانی، تولید دانش و فناوری، با تکیه بر توان داخلی، مسیر آینده را خود ترسیم کند. این استقلال به هیچ‌وجه به معنای جدایی از دولت نیست بلکه به معنای قدرت تصمیم‌گیری دانشگاه‌ها در چارچوب سیاست‌های کلان نظام است.

دکتر اعلمی در ادامه در خصوص بحث جذب و پرورش دانشجویان در دانشگاه‌ها گفت: دانشگاه‌ها باید اختیار بیشتری در سیاست‌های جذب دانشجو داشته باشند. ما در دانشگاه تبریز تلاش کرده‌ایم با تنوع‌بخشی به رشته‌ها و جذب دانشجویان خارجی به ویژه از کشورهای منطقه قفقاز و آسیای میانه، علاوه بر کمک به دیپلماسی علمی کشور، منابع درآمدی پایدار ایجاد نماییم.

وی ادامه داد: در زمینه جذب دانشجویان تحصیلات تکمیلی باید به سمت پذیرش دانشجوی استادمحور حرکت نماییم.

رئیس دانشگاه تبریز افزود: استقلال واقعی زمانی شکل می‌گیرد که دانشگاه‌ها در کنار کنکور سراسری، بتوانند بخشی از جذب دانشجو را براساس مأموریت‌ها و نیازهای منطقه‌ای مدیریت کنند.

رئیس دانشگاه تبریز در ارتباط جذب و ارتقای اعضای هیأت علمی نیز خاطرنشان کرد: دانشگاه‌ها بدون هیأت علمی توانمند، استقلالی نخواهند داشت. یکی از چالش‌های امروز ما وابستگی کامل جذب و ارتقای اعضای هیأت علمی به فرآیند‌های متمرکز است.

دکتر اعلمی افزود: دانشگاه تبریز پیشنهاد می‌کند که هیأت‌های امنا اختیار بیشتری در این زمینه داشته باشند تا بتوانیم نخبگان علمی داخل و خارج کشور را به سرعت جذب کنیم تا از مهاجرت نخبگان جلوگیری شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، استقلال آموزشی را به‌معنای بازنگری در محتوا و برنامه‌های درسی دانست و تاکید کرد: امروز نیاز کشور تنها آموزش تئوریک نیست، بلکه ما باید افراد مهارت‌محور، مسأله‌محور و مأموریت‌گرا تربیت کنیم؛ به‌طوری که در دانشگاه تبریز طرح‌هایی برای بازآرایی سرفصل‌ها با تأکید بر نیازهای صنعت، کشاورزی، فناوری‌های نو و مسائل منطقه‌ای آذربایجان آغاز کرده‌ایم و انتظار داریم وزارت علوم با سپردن این مسیر به دانشگاه‌ها، تنها نقش هدایت و نظارت کلان ایفا کند.

دکتر اعلمی همچنین گفت: یکی از لوازم استقلال دانشگاه، خروج از وابستگی صرف به بودجه دولتی است. ما در دانشگاه تبریز با راه‌اندازی صندوق پژوهش و فناوری، توسعه همکاری با صنایع بزرگ منطقه و جذب خیّرین علم‌دوست، سعی کرده‌ایم مدل‌های نوینی از تأمین مالی دانشگاه را تجربه کنیم که این تجربه‌ها اگر در سطح ملی حمایت شود، می‌تواند الگوی استقلال مالی آموزش عالی باشد.

وی با بیان اینکه استقلال به معنای انزوا نیست، اظهار کرد: دانشگاه‌های ما باید با حفظ هویت ایرانی – اسلامی در تراز جهانی ظاهر شوند. دانشگاه تبریز اکنون با بیش از ۱۲۰ دانشگاه معتبر دنیا همکاری دارد و امیدواریم در دولت جدید این تعاملات با حمایت جدی‌تر دنبال شود.

رئیس دانشگاه تبریز در خاتمه افزود: دانشگاه‌ها انتظار دارند دولت چهاردهم با اصلاح قوانین، افزایش اختیارات هیأت‌های امنا و کاستن از بروکراسی‌های زائد، استقلال واقعی را به دانشگاه‌ها بسپارد. اگر دانشگاه‌های ما در جذب دانشجو، جذب هیأت علمی، بازآفرینی برنامه‌های درسی و مدیریت منابع مالی صاحب اختیار باشند. بی‌تردید تحقق فرامین رهبر معظم انقلاب در حوزه علم و فناوری و دستیابی به جایگاه برتر علمی در منطقه و جهان دور از دسترس نخواهد بود.

شایان ذکر است صحبت های رئیس دانشگاه تبریز با استقبال حاضران به ویژه روسای دانشگاه‌های منتخب کشور مواجه شد و معاون اول رئیس‌جمهور با اشاره به برخی از فرازهای سخنرانی رئیس دانشگاه تبریز، به تبیین این مواضع پرداخت.