تأکید رئیس دانشگاه تبریز بر ضرورت اصلاح حکمرانی آب برای نجات دریاچه ارومیه

آدینه پرس ،رئیس دانشگاه تبریز طی گفت‌وگویی با بیان اینکه بحران دریاچه ارومیه فقط یک مسئله زیست‌محیطی نیست، بر لزوم اصلاح ساختارهای حکمرانی آب و مشارکت ملی برای احیای پایدار این پهنه حیاتی تأکید کرد.

به گزارش آدینه پرس، دکتر محمدتقی اعلمی در‌گفت‌وگو با پایگاه خبری نصر، با تأکید بر اینکه دریاچه ارومیه صرفاً یک موضوع زیست‌محیطی نیست، ابعاد اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی این بحران را بسیار مهم و تعیین‌کننده دانست.

وی اظهار کرد: سال‌ها سیاست‌گذاری نادرست در بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب، رکود کشاورزی و آسیب جدی به زندگی مردم منطقه را به دنبال داشته است. رعایت نشدن حقابه رودخانه‌ها، سدسازی‌های متعدد و برداشت‌ بی‌رویه از منابع سطحی و زیرزمینی از عوامل اصلی کاهش ورودی آب به دریاچه بوده است.

دکتر اعلمی افزود: در گذشته توسعه صنعتی و ایجاد اشتغال در حوضه دریاچه ارومیه جدی پیگیری نشد و بخش کشاورزی بار اصلی توسعه را به دوش کشید. نتیجه این روند، افزایش سطح زیر کشت، مصرف بیشتر آب و در نهایت بحران شدید کم‌آبی در دریاچه بود. بنابراین مسئله دریاچه ارومیه تنها یک موضوع طبیعی نیست، بلکه با ساختارهای اقتصادی و شیوه حکمرانی آب گره خورده است.

وی در ادامه با اشاره به مصرف ۸۵ درصدی آب در بخش کشاورزی با راندمان حدود ۳۰ درصد گفت: اصلاح الگوی مصرف و تغییر روش‌های بهره‌برداری شرط اصلی احیاست. این چالش فقط مربوط به حوضه دریاچه ارومیه نیست؛ در بسیاری از نقاط کشور، توسعه بی‌رویه سدها و کاهش آب‌های زیرزمینی موجب فرونشست و خسارت‌های گسترده شده است.

رئیس دانشگاه تبریز با تأکید بر ضرورت همگرایی و اراده ملی در نجات دریاچه اظهار داشت: احیای دریاچه با اقدامات کوتاه‌مدت مانند انتقال آب یا ساخت سازه‌های جدید محقق نمی‌شود. بنیان این روند باید بر اصلاح حکمرانی آب، رعایت حقابه‌ها و توجه به معیشت مردم منطقه استوار باشد.

وی در ادامه با اشاره به تشکیل ستاد احیای دریاچه ارومیه در نهاد ریاست جمهوری گفت: معاون اول رئیس‌جمهور ریاست این ستاد و استاندار آذربایجان غربی دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه را بر عهده دارد و دانشگاه‌های تبریز و ارومیه بازوان علمی و پژوهشی آن هستند.

دکتر اعلمی افزود: رئیس‌جمهور اخیراً با حضور در منطقه، تفاهم‌نامه‌های پژوهشی با دو دانشگاه برای انجام مطالعات تخصصی مرتبط با احیای دریاچه امضا کرده و تأکید داشته است که همه پروژه‌های مرتبط باید به تأیید علمی دانشگاه‌ها برسد تا روند احیا دقیق، علمی و پایدار پیش رود.

براساس این گزارش، میزگرد تخصصی «حیات و ممات» با محوریت بررسی راهکارها و عوامل موثر در احیای دریاچه ارومیه با همراهی و مشارکت روابط عمومی دانشگاه تبریز و پایگاه خبری نصر و با حضور سه تن از اساتید دانشگاه تبریز برگزار شد.

این نشست با حضور سه تن از اساتید برجسته دانشگاه تبریز، دکتر احمد فاخری‌فرد، دکتر خلیل ولی‌زاده کامران و دکتر ابوالفضل مجنونی و با مشارکت جمعی از دانشجویان این دانشگاه همراه بود.

در نخستین نشست تحلیلی «حیات و ممات»، با تأکید بر ضرورت احیای بزرگترین زیست‌بوم شمال‌غرب کشور، وضعیت کنونی دریاچه ارومیه و مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی احیای آن از منظر علمی و کارشناسی مورد بررسی و تحلیل و عملکرد ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه زیر ذره‌بین دانشگاهیان تبریز قرار گرفت و به ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و برنامه‌های احیای این پهنه آبی تأکید شد.

بررسی عوامل اقلیمی، مدیریتی و بهره‌برداری از حوضه آبریز دریاچه ارومیه، ارزیابی نقاط قوت و ضعف و نیز میزان تأثیرگذاری برنامه‌های سال‌های گذشته ستاد ملی احیای دریاچه ارومیه، ارائه پیشنهادهای اجرایی، علمی و سیاستی با تأکید بر استفاده از راه‌حل‌های پایدار و بومی محورهای بحث این نشست بود.پ

همچنین واکاوی نقش بخش کشاورزی و الگوی کشت، مدیریت مصرف آب و سیاست‌های کشاورزی در به وجود آمدن وضعیت فعلی دریاچه و راه‌های اصلاح آن بخش مهم دیگری از این نشست علمی و تحلیلی بود که اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز به آن پرداختند.

این نشست با تبادل دیدگاه‌ها و پرسش و پاسخ دانشجویان به کار خود پایان داد. گزارش های تکمیلی نخستین نشست تحلیلی «حیات و ممات» متعاقبا منتشر می‌شود.