دو روی یک سکه؛ حمایت و نگرانی

حادثه حمله سگ‌های ولگرد به دانشجوی دانشگاه تبریز نه اولین مورد در تبریز است و نه احتمالاً آخرین باشد؛ گزارش‌ها نشان می‌دهد هر از گاهی، خبر مشابهی درباره حمله سگ‌های ولگرد منتشر می‌شود، موجی از اعتراض مردمی شکل می‌گیرد و هم‌زمان، حامیان حیوانات از سگ‌ها حمایت می کنند و پس از مدتی، موضوع فروکش کرده و چرخه دوباره تکرار می‌شود.

تقابل حامیان سرسخت حیوانات با نگرانی مردم

در یک سو علاقه‌مندان به حیوانات قرار دارند که از سر احساس، نوع‌دوستی یا باورهای دینی، اقدام به غذا دادن و حمایت از سگ‌های خیابانی می‌کنند؛ اقدامی انسانی اما در بسیاری موارد خارج از ضوابط علمی و مدیریتی.

در سوی دیگر، مردم شهر که از افزایش بی‌رویه جمعیت سگ‌ها، حضور گله‌ای آن‌ها در خیابان‌ها و پارک‌ها، و خطر حمله‌های ناگهانی نگران‌اند.

کارشناسان محیط‌زیست معتقدند غذا دادن نامنظم و بدون برنامه به سگ‌های ولگرد سه پیامد عمده دارد:

۱. از بین رفتن چرخه طبیعی تغذیه و شکار حیوانات شهری،

۲. افزایش زاد و ولد به‌دلیل دسترسی دائم به غذا،

۳. شرطی شدن رفتار سگ‌ها نسبت به انسان و در نتیجه، افزایش احتمال حمله در صورت عدم دریافت غذا.

ضرورت همکاری مردمی و نهادی

مسئول مستقیم ساماندهی سگ‌های بلاصاحب در تبریز، سازمان مدیریت پسماند شهرداری است که با روش‌هایی مانند عقیم‌سازی و زنده‌گیری سعی در کنترل جمعیت آن‌ها دارد. با این‌حال، وسعت شهر و تغذیه مستمر این حیوانات توسط برخی شهروندان، باعث شده کارایی این برنامه‌ها کاهش یابد.

راهکار کوتاه‌مدت، توقف عادت غذا دادن به سگ‌های خیابانی در نقاط شهری است تا چرخه طبیعی تغذیه آن‌ها بازگردد. اما در بلندمدت، تشکیل برنامه مشترک میان شهرداری، دانشگاه‌ها، گروه‌های مدافع حیوانات و سازمان محیط زیست ضروری است تا هم امنیت اجتماعی حفظ شود و هم حقوق حیوانات محترم شمرده شود.

حادثه‌ای که باید هشدار تلقی شود

به گفته «محمدتقی اعلمی»، رئیس دانشگاه تبریز، این حادثه نخستین مورد حمله در محیط دانشگاه نبوده و پیش‌تر نیز گزارش‌های مشابهی ثبت شده است. او خواستار ورود جدی شهرداری برای ساماندهی سگ‌های ولگرد شد.

با قول معاون سیاسی اجتماعی استانداری آذربایجان شرقی، عملیات زنده‌گیری سگ‌ها و مسدودسازی مسیرهای ورود آن‌ها به دانشگاه آغاز شده است.

اما نقطه پایان ماجرا صرفاً درمان یک دانشجو نیست، بلکه ایجاد همزیستی هوشمندانه میان انسان و حیوان در چارچوب‌های علمی، دینی و قانونی است؛ تعادلی که بدون مشارکت مردم، هیچ سازمانی توان اجرای کامل آن را نخواهد داشت.